خبرگزاری حوزه | کاظم نظری، کارگردان و نویسنده تئاتر در گفتوگو با خبرگزاری حوزه با اشاره به اهمیت ثبت دقیق رویدادهای امروز برای تاریخ معاصر اظهار کرد: آنچه امروز در کشور رخ میدهد تنها مربوط به زمان حال نیست و ثبت و روایت آن برای نسلهای آینده اهمیت فراوانی دارد. اگر هنرمندان، مستندسازان و فعالان فرهنگی بتوانند با نگاه حرفهای و مسئولانه این وقایع را مستند کنند، علاوه بر آگاهیبخشی به جامعه امروز، سرمایهای ارزشمند برای تاریخ نیز شکل میگیرد تا آیندگان بدانند مردم ایران در شرایط دشوار چگونه ایستادگی کردهاند.
وی در ادامه با تأکید بر نقش هنر در بازنمایی واقعیتهای اجتماعی افزود: هنر همواره یکی از مهمترین ابزارهای انتقال تجربههای تاریخی و اجتماعی بوده است. در شرایطی که جامعه با بحرانها و فشارهای مختلف مواجه میشود، هنرمندان میتوانند با تولید آثار هنری، واقعیتهای موجود را برای مخاطبان تبیین کنند و تصویری روشنتر از آنچه در حال وقوع است ارائه دهند. این مسئله میتواند به شکلگیری درک عمیقتر از شرایط کمک کند.
این استاد دانشگاه سوره با اشاره به اهمیت مستندسازی در چنین شرایطی بیان کرد: مستند یکی از مؤثرترین قالبها برای ثبت وقایع است. مستندساز حتی با امکانات محدود نیز میتواند در صحنه حضور پیدا کند و رویدادها را ثبت کند. همین ویژگی باعث میشود فیلم مستند توانایی بالایی در انتقال مستقیم و بیواسطه واقعیتها به جامعه داشته باشد.
نظری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تجربههای هنری مرتبط با دفاع مقدس گفت: در حوزه هنر مقاومت، تجربه ارزشمندی از دوران هشت سال دفاع مقدس در اختیار داریم. طی آن سالها هنرمندان در عرصههای مختلف از جمله سینما، تئاتر، ادبیات و هنرهای تجسمی آثار قابل توجهی خلق کردند که روایتگر ایستادگی و مقاومت مردم ایران بود. این تجربه میتواند همچنان برای هنرمندان الهامبخش باشد. البته باید توجه داشت که شرایط امروز با دوران جنگ تحمیلی تفاوتهایی دارد. اکنون با نوعی مواجهه چندبعدی روبهرو هستیم که علاوه بر میدان نظامی، عرصههای رسانهای و فرهنگی را نیز در بر میگیرد. به همین دلیل در کنار بهرهگیری از تجربههای گذشته، لازم است از شیوهها و ابزارهای نوین نیز استفاده شود.
این نویسنده و کارگردان تئاتر با اشاره به نقش هنرمندان در روایت واقعیتهای اجتماعی اظهار کرد: هنرمندان به طور طبیعی دارای ذهنی خلاق و جستوجوگر هستند و همواره در پی کشف و بیان حقیقتاند. همین ویژگی سبب میشود زمانی که در متن وقایع قرار میگیرند، بتوانند روایتهایی تأثیرگذار از آنچه رخ میدهد ارائه دهند. از این منظر هنر میتواند نقش مهمی در انتقال حقیقت رویدادها ایفا کند.
وی افزود: در تاریخ ایران نیز همواره روایتگران و هنرمندان نقش مهمی در بازگو کردن رخدادهای بزرگ داشتهاند. حتی در دورههای باستانی نیز زمانی که جنگها رخ میداد، راویان و هنرمندان حوادث را در قالب روایتهای حماسی برای مردم بازگو میکردند. این سنت روایتگری همچنان میتواند در قالبهای هنری امروز ادامه یابد.
نظری در ادامه درباره مسئولیت اجتماعی هنرمندان بیان کرد: وقتی اتفاقات مهم و سرنوشتسازی در جامعه رخ میدهد، هنرمند نمیتواند نسبت به آن بیتفاوت باشد. او وظیفه دارد آنچه را در اطرافش میگذرد با صداقت و دقت بازتاب دهد تا جامعه بتواند با آگاهی بیشتری با شرایط مواجه شود. بازنمایی درست واقعیتها میتواند به افزایش آگاهی عمومی کمک کند و مردم را نسبت به آنچه در پیرامونشان رخ میدهد حساستر سازد. از این رو هنرمندان باید با احساس مسئولیت بیشتری به تولید آثار بپردازند و روایتهایی ارائه دهند که بتواند فهم دقیقتری از شرایط ایجاد کند.
این داور جشنوارههای تئاتری در ادامه به نقش هنر در تقویت همبستگی اجتماعی اشاره کرد و گفت: هنر میتواند به ایجاد حس همدلی و همبستگی در جامعه کمک کند. زمانی که مردم در آثار هنری بازتاب دغدغهها و احساسات خود را میبینند، ارتباط عمیقتری با آن برقرار میکنند و این مسئله میتواند به تقویت روحیه جمعی کمک کند. در شرایط دشوار، هنر حتی میتواند روزنهای از امید برای جامعه ایجاد کند. آثار هنری قادرند ضمن بازتاب واقعیتها، یادآور این حقیقت باشند که ملت ایران در طول تاریخ بارها با چالشهای بزرگ روبهرو شده اما با اتحاد و اراده جمعی از آن عبور کرده است.
داور جشنواره های تئاتر در بخش دیگری از سخنان خود به اهمیت انتقال واقعیتها به مخاطبان جهانی اشاره کرد و گفت: امروز با گسترش ابزارهای ارتباطی و رسانههای بینالمللی، امکان رساندن پیام به افکار عمومی جهان بیش از گذشته فراهم شده است. بسیاری از هنرمندان نیز به زبانهای بینالمللی آشنایی دارند و میتوانند از این ظرفیت برای بیان واقعیتها استفاده کنند. لازم است هنرمندان و فعالان فرهنگی با بهرهگیری از این بسترها، شرایط و واقعیتهایی را که مردم با آن مواجه هستند برای مخاطبان جهانی تبیین کنند. فضای مجازی و رسانههای بینالمللی میتوانند در این زمینه نقش مهمی ایفا کنند و به انتقال روایت درست از وقایع کمک کنند.
این کارگردان تئاتر در ادامه با اشاره به روحیه ایستادگی مردم ایران بیان کرد: یکی از مهمترین ویژگیهای جامعه ایرانی همبستگی و مقاومت در برابر دشواریهاست. تجربههای تاریخی نیز نشان داده است که مردم ایران در شرایط سخت با همدلی و اتحاد توانستهاند از بحرانها عبور کنند و همین روحیه همچنان نقطه قوت جامعه به شمار میآید.
نظری در ادامه با اشاره به ظرفیتهای هنرهای نمایشی برای بازتاب واقعیتهای اجتماعی گفت: تئاتر از جمله هنرهایی است که میتواند بسیار مستقیم و زنده با مخاطب ارتباط برقرار کند. در تئاتر، مخاطب با روایت انسانی و ملموس از رخدادها مواجه میشود و همین مسئله باعث میشود پیام اثر با تأثیر عمیقتری منتقل شود. به همین دلیل هنرهای نمایشی نیز میتوانند در روایت تجربههای اجتماعی و تاریخی امروز نقش قابل توجهی داشته باشند.
وی افزود: هنرمندان جوان نیز در این مسیر ظرفیت و توانایی بالایی دارند. نسل جدید هنرمندان با ابزارهای نوین ارتباطی و رسانهای آشنا هستند و میتوانند از این امکانات برای تولید آثار خلاقانه استفاده کنند. اگر این ظرفیتها به درستی هدایت و حمایت شود، میتواند به شکلگیری آثار هنری اثرگذار در روایت وقایع امروز منجر شود.
این کارگردان تئاتر همچنین بر اهمیت نگاه انسانی در تولید آثار هنری تأکید کرد و گفت: آنچه در نهایت در آثار هنری اهمیت دارد، توجه به ابعاد انسانی رخدادهاست. هنر زمانی میتواند بر مخاطب تأثیر بگذارد که بتواند رنجها، امیدها و تجربههای واقعی مردم را به تصویر بکشد. چنین نگاهی باعث میشود مخاطب با اثر ارتباط عمیقتری برقرار کند و پیام آن را بهتر درک کند.
نظری در پایان تصریح کرد: اگر هنرمندان بتوانند با نگاهی دقیق، مسئولانه و خلاقانه به وقایع پیرامون خود بنگرند، آثار تولید شده نه تنها برای مخاطبان امروز ارزشمند خواهد بود، بلکه در آینده نیز به عنوان بخشی از حافظه فرهنگی و تاریخی جامعه مورد توجه قرار خواهد گرفت. هنر در واقع میتواند پلی میان تجربههای امروز و روایتهای ماندگار فردا باشد.
انتهای پیام
نظر شما